DE DEA, IT LIET, IT HYNDER
BASILE EN TSJEBBE HETTINGA
De dea it liet it hynder / De dood, het lied, het paard
Dit poëtische-muzikaal programma, dat variërend van drie kwartier tot een klein uur duurt, is opgebouwd rond het in voordracht ongeveer een kwartier durende gedicht ‘It faderpaard’ (Het vaderpaard) van dichter Tsjêbbe Hettinga.
Dit gedicht, dat uit twee even lange delen bestaat, bezingt aan de poëtische hand van een mythisch paard eerst het vitale bruisende vruchtbare leven en dan de afbraak, de neergang en het verzinken, terwijl het slot van het gedicht in het laatste deel de tegenstellingen tussen leven en dood met elkaar verzoent in ‘een droom in een droom’. De levensvisie van dit ‘visionair’ genoemde slot sluit qua levensgevoel helemaal aan bij het Afrikaanse beleven van de dood. Juist daarom wordt het genoemde gedicht ingeleid door een origineel Afrikaans dodenlied dat, zoals alle Afrikaanse liederen in het programma, meerstemmig door Hettinga en Maneka (in diens moedertaal het Kikongo) wordt gezongen.
Om meteen de toon van het programma te zetten, is het slot van bovengenoemd gedicht tevens het begin van de voorstelling. Dit intro, muzikaal ingeleid door de opkomende doumdoum (een Afrikaanse trommel), wordt door Hettinga in het volslagen duister voorgedragen, waarna Maneka Lukadi , die in traditionele Afrikaanse kledij is gestoken, op djembe (een West-Afrikaanse trommel) het licht tevoorschijn ‘tovert’. Bij de Afrikaanse liederen heeft Hettinga naar eigen hand gezette gepoëtiseerde vertalingen gemaakt die hij steeds op zijn bekende muzikale wijze ter inleiding voordraagt. Maneka Lukadi neemt de doumdoum, de djembe, de likembe (tokkelinstrument, in Afrika gebruikt bij het vertellen van verhalen) en de acoestische gitaar voor zijn rekening terwijl Hettinga, naast het zingen en het voordragen de tenorsaxofoon bespeelt. Het gedicht ‘It faderpaard / Het vaderpaard’ komt uit Hettinga’s tweetalige bundel ‘Vreemde kusten / Frjemde kusten’ en is te beluisteren op de cd De foardrachten, die onlosmakelijk aan de bundel verbonden is, uitgegeven bij Atlas Amsterdam/Antwerpen. Tijdens de voorstelling kan door het publiek gebruik gemaakt worden van de Nederlandse vertaling van Hettinga’s Friestalige gedicht, zodat meegelezen kan worden. Voor de uitvoering van het programma is een lichtplan beschikbaar.
Dit poëtische-muzikaal programma, dat variërend van drie kwartier tot een klein uur duurt, is opgebouwd rond het in voordracht ongeveer een kwartier durende gedicht ‘It faderpaard’ (Het vaderpaard) van dichter Tsjêbbe Hettinga.
Dit gedicht, dat uit twee even lange delen bestaat, bezingt aan de poëtische hand van een mythisch paard eerst het vitale bruisende vruchtbare leven en dan de afbraak, de neergang en het verzinken, terwijl het slot van het gedicht in het laatste deel de tegenstellingen tussen leven en dood met elkaar verzoent in ‘een droom in een droom’. De levensvisie van dit ‘visionair’ genoemde slot sluit qua levensgevoel helemaal aan bij het Afrikaanse beleven van de dood. Juist daarom wordt het genoemde gedicht ingeleid door een origineel Afrikaans dodenlied dat, zoals alle Afrikaanse liederen in het programma, meerstemmig door Hettinga en Maneka (in diens moedertaal het Kikongo) wordt gezongen.
Om meteen de toon van het programma te zetten, is het slot van bovengenoemd gedicht tevens het begin van de voorstelling. Dit intro, muzikaal ingeleid door de opkomende doumdoum (een Afrikaanse trommel), wordt door Hettinga in het volslagen duister voorgedragen, waarna Maneka Lukadi , die in traditionele Afrikaanse kledij is gestoken, op djembe (een West-Afrikaanse trommel) het licht tevoorschijn ‘tovert’. Bij de Afrikaanse liederen heeft Hettinga naar eigen hand gezette gepoëtiseerde vertalingen gemaakt die hij steeds op zijn bekende muzikale wijze ter inleiding voordraagt. Maneka Lukadi neemt de doumdoum, de djembe, de likembe (tokkelinstrument, in Afrika gebruikt bij het vertellen van verhalen) en de acoestische gitaar voor zijn rekening terwijl Hettinga, naast het zingen en het voordragen de tenorsaxofoon bespeelt. Het gedicht ‘It faderpaard / Het vaderpaard’ komt uit Hettinga’s tweetalige bundel ‘Vreemde kusten / Frjemde kusten’ en is te beluisteren op de cd De foardrachten, die onlosmakelijk aan de bundel verbonden is, uitgegeven bij Atlas Amsterdam/Antwerpen. Tijdens de voorstelling kan door het publiek gebruik gemaakt worden van de Nederlandse vertaling van Hettinga’s Friestalige gedicht, zodat meegelezen kan worden. Voor de uitvoering van het programma is een lichtplan beschikbaar.
